İnsan kaynaklarında yapay zekânın kullanımı: Otel işletmeleri örneği

Artan küreselleşme ve sürekli değişen iş dünyasında, teknolojik yenilikler hayatta kalmak için kritik bir faktör olarak görülmektedir. Günümüzde bilişim ve yapay zekâ teknolojilerinin gelişimiyle, turizm işletmelerinde ve insan kaynakları yönetiminde yapay zekâ kullanımı artmaktadır. Sanal gerçeklik, robotlar, makine öğrenmesi, otonom araçlar ve veri işleme gibi teknolojiler, hem akademik araştırmalarda hem de sektörel uygulamalarda yer bulmakta ve her iş kolunda hızla kullanılmaktadır. İnsan kaynakları yönetiminde de yapay zekâ teknolojilerinin kullanım alanı giderek genişlemektedir. Yapay zekâ, turizm işletmeleri dâhil birçok sektörde insan kaynakları süreçlerinin etkinliğini artıran önemli bir teknolojidir. İşe alım, performans değerlendirme ve eğitim gibi süreçlerinde daha nesnel kararlar alınmasını sağlamak, insan kaynaklı hataları en aza indirmek ve süreçleri otomatikleştirerek zaman ve maliyet tasarrufu sağlamak için kullanılmaktadır. Bu yönüyle işletmelerin rekabet gücü ve sürdürülebilir performansı desteklenir. Bu teknoloji, süreçlerin daha verimli ve eksiksiz bir şekilde yönetilmesine yardımcı olur. Bu çalışma kapsamında insan kaynakları yönetiminde, personel seçimi işe alım süreci, işten ayrılma süreci, eğitim, oryantasyon, performans değerlendirme ve gibi süreçlerinde yapay zekânın etkisi ele alınmaktadır. Otel sektöründe insan kaynakları süreçlerinde yapay zekâ kullanımı incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde amaçlı örnekleme tekniği kullanılmıştır. Bu kapsamda seçilen otellerin insan kaynakları yöneticileri ile mülakat görüşmeleri gerçekleştirilmiş ve verilerin elde edilmesinde yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, yapay zekânın; personel seçimi, işe alım süreci, işten ayrılma süreci, eğitim, oryantasyon ve performans değerlendirme gibi süreçlerde yardımcı bir unsur olarak kullanıldığı görülmüştür. Bununla birlikte, yapay zekâ uygulamalarının insan kaynakları yönetimi açısından çeşitli avantajlar sağladığı, ancak beraberinde bazı sınırlılıklar ve dezavantajlar da içerdiği tespit edilmiştir. Alan yazındaki boşluğu doldurmaya katkı sağladığı düşünülen bu çalışma, mevcut bilgi birikimini zenginleştirmenin yanı sıra, gelecekte gerçekleştirilecek araştırmalar için yol gösterici ve yönlendirici öneriler sunarak literatüre özgün ve kapsamlı bir katkı sağlaması beklenmektedir.

In the face of increasing globalization and the constantly changing business world, technological innovations are seen as a critical factor for survival. Today, with the development of information technology and artificial intelligence (AI), the use of AI is increased in businesses and human resources management (HRM). Technologies such as virtual reality, robots, machine learning, autonomous vehicles, and data processing are rapidly being utilized across all sectors, both in academic research and industry applications. The use of artificial intelligence in HRM is also expanding. AI is a significant technology that enhances the effectiveness of human resource (HR) processes across various sectors, including tourism enterprises. It is used to enable more objective decision-making in processes such as recruitment, performance evaluation, and training, to minimize human-related errors, and to achieve time and cost savings by automating these processes. In this respect, it supports the competitiveness and sustainable performance of organizations. Moreover, this technology contributes to managing processes in a more efficient and comprehensive manner. Within the scope of this study, the impact of AI on HRM processes—such as personnel selection, recruitment, employee turnover, training, orientation and performance evaluation—is examined. This study examined the use of AI in HRM within the hotel sector. A qualitative research design was employed in the study. The purposive sampling technique was used during the data collection process. In this context, interviews were conducted with human resource managers of selected hotels, and a semi-structured interview form was utilized to collect the data. In line with the findings obtained, it was observed that AI is used as a supportive tool in processes such as personnel selection, recruitment, employee turnover, training, orientation and performance evaluation. Furthermore, it was found that AI applications provide various advantages in terms of HRM; however, they also entail certain limitations and disadvantages. This study, which is considered to contribute to filling a gap in the literature, not only enriches the existing body of knowledge but also offers guiding and directional suggestions for future research, thereby making an original and comprehensive contribution to the literature.