Granit ve granodiyorit kayaçlarda ve erozyon bölgelerindeki topraklarda gama spektroskopisi ile uranyum ve toryum analizleri

Ege Bölgesinde Bergama-Kozak (Avunduk, Sarıcaoğlu, Uçkabaağaç ve Duğlu Yolu) yöresinden alınan 350 kayaç ve toprak örneğinde çok kanallı gama spektroskopisi tekniği ile uranyum ve toryum konsantrasyonları saptandı. Araziden alınan toprak ve kayaçlar öğütülerek 100 er gramlık örnekler halinde 100 cc lik PVC kaplara konuldu ve radyum ile radon arasında radyoaktif dengenin sağlanması amacıyla ağızları sıkıca kapatılarak 3 - 4 hafta süreyle bekletildi. Tabii fon, Standard ve örnek gama spektrumları,3 "x3" NaI(TI) sintilasyon detektörü 1024 kanallı puls yüksekliği analizörü ve ilgili elektronik aksesuarın yer aldığı spektrometrede alındı. Spektrumlarda, U - 238 serisinin bozunma ürünlerinden Bi - 214, Th - 232 serisinin bozunma ürünlerinden TI - 208 ve K - 40 radyonüklidlerine ait seçilen gama piklerinin intensitelerinden yararlanılarak bu ürünlerin örnek içindeki aktiviteleri saptandı. Aktivite hesaplamalarında örneklerdeki Th-U-K elementlerinin spektrumlarda birbirilerine yapacakları katkı yine aynı spektrometre ile deneysel olarak saptanan sıyırma (stripping) faktörleri ile birlikte kullanılarak ürün aktivitelerinden, örneklerdeki eşdeğer uranyum ve eşdeğer toryum konsantrasyonları ppm olarak, K aktivitesi de % olarak bulundu.