Erken Roma Cumhuriyeti’nin magistratları:
Dosyalar
Tarih
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Erişim Hakkı
Özet
Tezimizde Erken Roma Devleti'nin cumhuriyet yönetimi ile başlayan magistratları (yüksek rütbeli devlet memurları) ve oluşumları temel alınmıştır. Tezimizin bu temel konusunu ele alırken Roma devletinin kuruluşunu, krallık dönemini kronolojik olarak antik ve günümüz kaynaklarını referans vererek ele aldık. Sonrasında Cumhuriyet yönetimine geçiş sürecini, toplum yapısını inceledik. Cumhuriyet yönetiminin Roma devletinde oluşturduğu cumhuriyet anayasası (teamül anayasası) ve onun elementleri olan senato, meclisler ve magistratlar sonrasında geniş bir şekilde ele alınmıştır. Roma cumhuriyetinin anayasal nitelikli üç kurumundan birisi olan magistratlık, Roma cumhuriyetinin kuruşundan itibaren gerek sayı bakımından gerekse rütbe, görev, yetki ve sorumlulukları bakımından birden bire oluşturulmuş değildiler. Cumhuriyet kurulduğunda sayısı iki olan magistratların (=consuller) yardımcıları olan Quaestorler cumhuriyetin kurulmuş olduğu yıllarda halkın seçimine tabi değillerdi. Bu nedenle magistrat değillerdi. Askeri Tribunlar da consullerin emrinde görev yapan yardımcılardı. Cumhuriyetin erken yıllarında consul yetkili olarak görevler üstlenen askeri tribunlar, daha zamanla cursus honorum denilen şerefli magistratlar hiyerarşisine dahil olup resmi kamu görevi kariyeri yapmak isteyen geç Romalıların talep ettikleri subaylar oldular. Cumhuriyetin erken döneminde ortaya çıkan bir diğer görev Plebs Tribunluğu’ydu. Fakat onlar da resmi bir kamu görevi olarak ortaya çıkmadı. Tezimizin magistratların isimleriyle ilgili listeleri Plebs tribunları için bu nedenle yapılmadı. Cumhuriyetin erken döneminde diktatörlük ve Magister Equitum (atlı lideri) da vardı. Fakat Diktatörler consullerden birisi tarafından tayin edilirlerdi. Censorler halk tarafından iki kişi olarak seçilirdi ve onlar tezimizin kronolojik sınırları içinde yaratılan magistratlıktı. Fakat bir başka önemli magistratlık olan Praetorlük tezimizin kronolojik sınırları içinde yaratılmış değildir. Onların isim listelerine tezimizde yer vermeyişimizin nedeni budur. Vigintiviri gibi küçük rütbeli magistratlar da aynı nedenle tez konumuzun isim listesi bakımından dışındadır. Böylece tezimizde adları tespit edilerek yıl yıl listeleri verilen magistratlar, Consuller, Diktatörler, Atlı Liderleri, Censorler, Aedilisler, Quaestorler ve Askeri Tribunlarla sınırlı kaldı. Fakat tezimizin konusu magistratlar olunca, hem cumhuriyet Anayasasının diğer kurumlarından hem de tüm magistratlardan rütbe, görev, yetki ve sorumlulukları bakımndan söz edilmesinin tezin bütünlüğü açısından önemliydi. Bu nedenle tezimizin ilk bölümü Cumhuriyet Anayasasının Magistratlar dışındaki kurumlarına, yani meclisler ve senatoya ayrıldı. İkinci bölümde ise hem tüm Roma magistratlarının rütbe, görev, yetki ve sorumluluklar bakımından tüm Roma magistratlarından söz edildi hem de İ.Ö. 509-390 yılları arasında görev yapan magistratların yıl yıl listeleri çıkarıldı.












