Lahana ve karnabahar fidelerinde zararlı eurydema ornatum l. 1758 (heteroptera: pentatomidae)'un ekonomik zarar eşiğinin saptanması üzerinde araştırmalar

Bu araştırma, Ege Bölgesi'nde lahana ve karnabahar fidelerinde her yıl görülen ve ortalama ilaçlama yapılarak mücadelesine çalışılan Eurydema cinsine bağlı E.ornatum'un ekonomik zarar eşliğini saptamak ve böylece yapılan ilaçlamaların gerekli olup olmadığını belirlemek için planlanmıştır. Doğadan toplanan E.ornatum erginleri laboratuarda 7.8 lt'lik saydam plastik kavanozlar içinde Sinapis arvensis üzerinde kitle halinde üretildikten sonra nimf ve erginler, değişik sayılardaki populasyonlar halinde lahana ve karnabahar fidelerine verilmişlerdir. Tülbent kaplı kafesler altında yapılan bu deneme sonucunda, üretimde kullanılmayacak kadar ağır zarar gören fideler sayılarak böcek populasyonu ile ilişkilen dirilip her dönem için detaylı regresyon formüllere hesaplanmıştır. Ekonomik zarar seviyesi ve eşiğinin saptanmasında, lahana fideleri için "1.597+0.247 x" ve karnabahar fideleri için de "1.77+0.29 x" olarak belirlenen ergin döneme ait regresyon formülleri esas alınmıştır. Fide maliyetlerinin belirlenmesi için üreticilere uygulanan anket sonucunda, lahana fidesinin 1.69 TL/adet ve karnabahar fidesinin ise 2.63 TL/adet'lik değerle üretildikleri saptanmıştır. İlaçlama gideri ise pazarlık yöntemi uygulanmış ve 5.000 TL/dk'lık işçiliğe kullanılan insektisidin değeri ilave edilmiştir. İlaçlama denemeleri sonucunda, doz artırımının maliyeti yükseltmekten başka etkisinin bulunmadığı da belirlenmiştir. Elde edilen verilere dayanarak E.ornatum'un ekonomik zarar seviyesinin lahana fidelerinde ortalama 15 ergin/m2 ve olduğu, ekonomik zarar eşiklerinin ise sırasıyla 12 ergin/m2 ve 5-6 ergin/m2 olduğu hesaplanmıştır. Bu sonuca göre uygulanmakta olan 7 ilaçlamanın, biri kotiledon döneminde olmak üzere toplam 3 veya 4 ilaçlamaya indirilmesinin mümkün olacağı belirlenmiştir.