Yenilikçi teknolojilerle desteklenen ağız diş sağlığı eğitimi: Geleceğin eğitim yaklaşımları

Amaç: Bu çalışmanın amacı, yenilikçi teknolojilerle bireylerin ağız-diş sağlığı farkındalığını artırmak, koruyucu sağlık davranışlarını benimsemelerini sağlamak ve toplum ağız sağlığını iyileştirmeye katkıda bulunmaktır. Ayrıca yazılım bilgisi sınırlı bir kişi tarafından geliştirilen yapay zekâ destekli bir ağız ve diş sağlığı eğitim uygulamasının kullanıcılar tarafından kabul görmesi ve kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Ağız-diş sağlığını iyileştirmeye ve farkındalık düzeyini artırmaya yönelik bir eğitim programı ile buna uyumlu 20 soruluk değerlendirme testi hazırlanmıştır. Eğitim materyalleri, Sora (OpenAI, San Francisco, ABD; 2025) ve Canva (Canva Pty Ltd, Sydney, Avustralya; 2025) kullanılarak üretilmiş; görsel, metin, ses ve videolar birleştirilerek etkileşimli eğitim videoları oluşturulmuştur. Materyaller, farklı uzmanlık alanlarından diş hekimleri tarafından uygunluk, anlaşılırlık ve bilimsel doğruluk açısından değerlendirilmiştir. Mobil uygulamanın HOS versiyonu, ChatGPT ile kod taslakları oluşturularak geliştirilmiş, CursorAI ile hata kontrolleri yapılarak Xcode’da tamamlanmıştır. Android versiyonu yine ChatGPT ile kodlanmış, NotebookLM ile kontrol edilmiş ve Expo platformunda tamamlanmıştır. Uygulamanın test sürümü e-posta yoluyla katılımcılara ulaştırılmış; uygulama içerisinde ön testin çözülmesi, eğitimin tamamlanması, son testin çözülmesinin ardından kullanıcılar kendilerine iletilen SUS anketini ve teknoloji kullanım durumu ve ağız-diş sağlığı bilgi anketini doldurmuş ve ilgili anketlerle birlikte uygulamadan elde edilen verilerin istatistiksel değerlendirilmesi yapılmıştır. Bulgular: Uygunluk genel geçerlilik indeksi S-SVI/Ave= 0,90 ; Anlaşılırlık SSVI/ Ave=0,92 Bilimsel doğruluk S-SVI/Ave =1 olarak hesaplanmıştır. Sistem Kullanılabilirlik Skoru (SUS) 78,13± 14,82 olarak belirlenmiştir. Anketi yanıtlayan 100 katılımcının yaş ortalaması 36,3 ± 13,5; %51,0’H (51) kadın, %45,0’H (n=45) erkektir. Katılımcıların tamamı akıllı telefonunun, %36,0’ı (n=36) tabletinin, %75,0 (n=75) taşınabilir bilgisayarının olduğunu; %66’sı (n=66) sağlıkla ilgili mobil uygulama, %20’si (n=20) ağız ve diş sağlığı ile ilgili mobil uygulama kullandığını; %79’u (n=79) ağız ve diş sağlığı ile ilgili mobil uygulama kullanmak istediğini bildirmiştir. Ağız diş sağlığı ile ilgili bilgiyi; katılımcıların %96,0’ı (n=96) diş hekimlerinden, %38,0 (n=38)’i yazılı basından, %41,0 (n=41)’i görsel basından ve %49,0’ı (n=49) sosyal medyadan aldığını bildirmiştir. Mobil uygulamayı kullanan 118 katılımcının 61’i (%51,69) kadın, 57’si (%48,31) erkek olmak üzere kullanıcıların yaş ortalaması 36,51 ± 12,19 yıldır. Katılımcıların %40’ının en az bir sistemik hastalığı vardır. Ağız bakım alışkanlıklarına bakıldığında katılımcıların %55,08 (n=65)’i günde iki, %38,14 (n=45)’ü günde bir, %4,24 (n=5)’ü ile günde üç kez dişlerini fırçaladığını ve %1,69 (n=2) ile hiç fırçalamadığını; %40,68 (n=48)’ı hiç dişi ipi kullanmadığını, %21,19 (n=25)’i haftada bir, %22,03 (n=26)’sı haftada birkaç kez ve %15,25 (n=18)’i ise her gün diş ipi kullandığını bildirmiştir. Katılımcıların %44,07 (n=52)’ü son 6 ay içinde, %14,41 (n=17)’si son 6–12 ay içinde, %41,53 (n=49)’u 12 aydan uzun süre önce diş hekimine gittiğini ifade etmiştir. Kullanıcıların ön test ortalaması 61.78; son test ortalaması 83.75; ortalama puan artışı 22.7 olmuştur. Sonuçlar: SUS puanına bakıldığında YZ desteği ile üretilen bir mobil uygulamanın kullanıcılar tarafından kabul gördüğü ve kullanılabilir bulunduğu görülmektedir. Ön test son sonuçlarına bakıldığında ise geliştirilen mobil uygulamanın katılımcıların ağız diş sağlığı hakkında bilgi beceri ve tutumlarını iyileştirdiği görülmektedir.

Objective: The aim of this study is to enhance individuals’ oral health awareness through Hnnovative technologies, promote the adoption of preventive health behaviors, and contribute to improving public oral health. In addition, it aims to assess the acceptance and usability of an artificial intelligence (AI)-supported oral health education application developed by a person with limited software knowledge. MaterJals and Methods: An educational program designed to improve oral health and increase awareness levels was prepared, along with a compatible 20-question assessment test. Educational materials were produced using Sora (OpenAI, San Francisco, USA; 2025) and Canva (Canva Pty Ltd, Sydney, Australia; 2025); visuals, text, audio, and videos were combined to create interactive educational videos. These materials were evaluated by dentists from different specialties in terms of suitability, comprehensibility, and scientific accuracy. The HOS version of the mobile application was developed by creating code drafts with ChatGPT, performing error checks with CursorAI, and finalizing the software using Xcode. The Android version was also coded with ChatGPT, checked with NotebookLM, and finalized on the Expo platform. The test version of the application was delivered to participants via e-mail. Within the application, participants completed the pre-test, the training, and the post-test, after which they filled out the SUS questionnaire as well as surveys on technology usage and oral health knowledge. Data from these surveys and the application were statistically analyzed. Results: The content validity index was calculated as follows: suitability SSVI/ Ave=0.90; comprehensibility S-SVI/Ave=0.92; scientific accuracy S-SVI/Ave=1. The System Usability Scale (SUS) score was 78.13±14.82. The mean age of the 100 participants who completed the survey was 36.3±13.5 years; 51.0% (n=51) were female and 45.0% (n=45) were male. All participants owned a smartphone, 36.0% (n=36) owned a tablet, and 75.0% (n=75) owned a laptop. In addition, 66% (n=66) used health-related mobile applications, 20% (n=20) used oral health-related mobile applications, and 79% (n=79) expressed willingness to use such applications. Sources of oral health information included dentists (96.0%), printed media (38.0%), visual media (41.0%), and social media (49.0%). Among the 118 mobile application users, 61 (51.69%) were female and 57 (48.31%) were male, with a mean age of 36.51±12.19 years; 40% reported having at least one systemic disease. Regarding oral care habits, 55.08% brushed twice daily, 38.14% once daily, 4.24% three times daily, and 1.69% did not brush. Flossing habits were: 40.68% never, 21.19% once a week, 22.03% several times a week, and 15.25% daily. Dental visits in the past 6 months were reported by 44.07%, in 6–12 months by 14.41%, and more than 12 months ago by 41.53%. The mean pre-test score was 61.78, the post-test score was 83.75, with an average increase of 22.7 points Conclusion: The SUS score indicates that the AI-assisted mobile application was accepted by users and found to be usable. The pre- and post-test results show that the developed application improved participants’ knowledge, skills, and attitudes regarding oral health.