Türkiye-İran tören yemeklerinin gastro turizmde kullanımı: Aras Nehri Havzası örneği

Bu tez çalışmasında, Türkiye ve İran'ın zengin mutfak kültürleri ve özellikle bu kültürlerin önemli bir parçası olan tören yemekleri, gastronomi turizmi perspektifinden ele alınmıştır. Araştırmanın temel amacı, Aras Nehri Havzası'nda bulunan tören yemeklerinin, bölgenin gastronomi turizmine katkı sağlayacak birer kültürel değer olarak değerlendirilmesidir. Tören yemekleri, toplumların tarihsel süreçteki kimliklerinin, ritüellerinin ve sosyal bağlarının bir yansıması olarak önemli bir role sahiptir. Çalışma, tören yemeklerinin gastronomi turizmi kapsamında nasıl bir potansiyel taşıdığına odaklanarak bu yemeklerin tanıtılması ve turistik bir cazibe merkezi haline getirilmesi sürecinde izlenmesi gereken stratejilere dair öneriler sunmaktadır. Araştırmada, Aras Nehri Havzası'nın coğrafi ve kültürel özellikleri incelenmiş, Türkiye ve İran'daki geleneksel mutfak kültürü üzerinden bir karşılaştırma yapılmıştır. Bu bağlamda tezde, tören yemeklerinin yerel halk için kültürel, ekonomik ve sosyal açıdan nasıl değer yaratabileceği ve bu değerlerin sürdürülebilir turizm politikaları ile nasıl korunup geliştirilebileceği üzerinde durulmuştur. Çalışma sonucunda, tören yemeklerinin, yerel gastronomi kimliğin uluslararası düzeyde tanıtılmasında ve kültürlerarası iletişimin güçlendirilmesinde önemli bir potansiyele sahip olduğu belirlenmiştir.

This thesis examines the rich culinary traditions of Turkey and Iran, with a particular focus on ceremonial dishes, from the perspective of gastronomy tourism. The primary objective of this research is to evaluate the ceremonial dishes of the Aras River Basin as a cultural asset that can significantly contribute to the development of gastronomic tourism in the region. Ceremonial dishes, which reflect the historical identities, rituals, and social bonds of societies, play a vital role in preserving and promoting cultural heritage. The study explores how these traditional dishes can be leveraged as a touristic attraction and provides strategic recommendations for their promotion within the context of gastronomy tourism. The geographical and cultural characteristics of the Aras River Basin are examined, and a comparative analysis of traditional culinary practices in Turkey and Iran is conducted. The research emphasizes the cultural, economic, and social value of ceremonial dishes for local communities and highlights the importance of sustainable tourism policies in preserving and enhancing these values. The findings suggest that ceremonial dishes have significant potential to promote local gastronomic identity on an international scale and to foster cross-cultural communication.