Küçük Menderes Havzası topraklarında radon difüzyon katsayılarının belirlenmesi

Toprakta radon çıkışlarını etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bazen radon konsantrasyonu, toprak yapısına ve yer kabuğu hareketlerine göre değişim göstermektedir. Bu değişimin hangisinden kaynaklandığını belirlemek olası deprem tahmin çalışmalarına fayda sağlayacaktır. Bu çalışmada, İzmir-Bayındır bölgesindeki jeotermal alanlardaki büyük toprak gruplarında toprak gazı radon çıkışları incelendi. Toprakların fiziksel ve kimyasal özelliklerinin radon çıkışları ile olan ilişkileri istatistiksel olarak analiz edildi. Çalışma alanında üç büyük toprak grubunda toplam altı istasyon oluşturuldu ve radon ölçümleri bir yıl boyunca periyodik olarak alındı. Toprak gazı radon ölçümleri LR-115 Tip 2 nükleer iz kazıma dedektörleri ile gerçekleştirildi. Ayrıca bölgeden toplanan toprak örneklerinde doğal radyoaktivite düzeyleri NaI(Tl) gama spektroskopi sistemi kullanılarak belirlendi. Çalışma sonucunda toprak gazı radon konsantrasyonlarının 0,17 ile 15,18 kBq m-3 arasında değiştiği ve en yüksek konsantrasyonun 2 nolu istasyonda (I-2) elde edildiği görüldü. Bölgedeki en yüksek radon konsantrasyonu Kireçsiz Kahverengi topraklarda ve toprağın C2 yatay katmanında tayin edilmiştir. Elde edilen radon değerleri kullanılarak radon difüzyon katsayıları hesaplanmıştır. Difüzyon katsayılarının 0,04 ile 6,79x10-6 m2s-1 değiştiği gözlendi. Toprak örneklerindeki 226Ra, 232Th ve 40K konsantrasyonlarının sırasıyla 16,4 ile 73,0 Bq/kg, 15,8 ile 45,4 Bq/kg ve 225,0 ile 545,2 Bq/kg arasında değiştiği belirlendi. Elde edilen sonuçlara göre 2 nolu (I-2) istasyonda radon konsantrasyonlarının Kireçsiz Kahverengi toprakta değişim gösterdiği ve bunun bölgede meydana gelen sismik aktivite ile olan ilişkilere daha uygun olduğu görülmüştür.