Çocukluk çağı travmalarının kişilik örüntüleri üzerindeki etkisinde psikolojik dayanıklılığın aracı rolü

Bu araştırmanın temel amacı, çocukluk çağı travmaları ile kişilik örüntüleri arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemi, uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen 18- 64 yaş arası yetişkin bireyler olmak üzere 547'si kadın (%61,7), 339'u erkek (%38,3) toplam 886 katılımcıdan oluşmaktadır. Bu araştırma sosyal medya aracılığıyla çeşitli online platformlardan duyurularak çevrimiçi anket yöntemi ile toplanan veriler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (Childhood Trauma Questionnaire-33), Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (Resilience Scale for Adults) ve Kişilik İnanç Ölçeği Kısa Formu (Personality Belief Questionnaire Short Form) kullanılmıştır. Verilerin analiz aşamasında bağımsız t-testi, tek yönlü varyans analizleri, korelasyon analizleri, çoklu regresyon ve process analizleri uygulanmıştır. Araştırmanın bulguları genel anlamda alanyazın ile paralellik göstermiştir. Bu doğrultuda yapılan korelasyon analizleri sonucu çocukluk çağı travma ölçeğinin alt boyutları ile farklı kişilik örüntüleri arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, çocukluk çağı travma ölçeğinin alt boyutları ile psikolojik dayanıklılık arasında ise anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu, psikolojik dayanıklılık ile kişilik örüntüleri arasında da anlamlı ve negatif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır. Yanı sıra, yapılan çoklu regresyon analizi sonucunda çocukluk çağı travmalarının farklı alt boyutlarının çeşitli kişilik örüntülerini anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Son olarak yapılan aracılık analizleri sonucunda ise genel olarak çocukluk çağı travmaları ile kişilik örüntüleri arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı rolü olduğu; bununla birlikte çocukluk çağı travmalarının çeşidine göre tam ya da kısmi aracılık etkisinin değiştiği bulgulanmıştır.

Tez No İndirme Tez Künye Durumu 683742 Pdf dosyası Çocukluk çağı travmalarının kişilik örüntüleri üzerindeki etkisinde psikolojik dayanıklılığın aracı rolü / The mediating role of resilience in the effect of childhood traumas on personality patterns Yazar:GİZEM GEDİK Danışman: PROF. DR. HALUK ARKAR Yer Bilgisi: Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı Konu:Psikoloji = Psychology Dizin: Onaylandı Yüksek Lisans Türkçe 2021 190 s. Bu araştırmanın temel amacı, çocukluk çağı travmaları ile kişilik örüntüleri arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemi, uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen 18- 64 yaş arası yetişkin bireyler olmak üzere 547'si kadın (%61,7), 339'u erkek (%38,3) toplam 886 katılımcıdan oluşmaktadır. Bu araştırma sosyal medya aracılığıyla çeşitli online platformlardan duyurularak çevrimiçi anket yöntemi ile toplanan veriler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (Childhood Trauma Questionnaire-33), Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (Resilience Scale for Adults) ve Kişilik İnanç Ölçeği Kısa Formu (Personality Belief Questionnaire Short Form) kullanılmıştır. Verilerin analiz aşamasında bağımsız t-testi, tek yönlü varyans analizleri, korelasyon analizleri, çoklu regresyon ve process analizleri uygulanmıştır. Araştırmanın bulguları genel anlamda alanyazın ile paralellik göstermiştir. Bu doğrultuda yapılan korelasyon analizleri sonucu çocukluk çağı travma ölçeğinin alt boyutları ile farklı kişilik örüntüleri arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, çocukluk çağı travma ölçeğinin alt boyutları ile psikolojik dayanıklılık arasında ise anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu, psikolojik dayanıklılık ile kişilik örüntüleri arasında da anlamlı ve negatif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır. Yanı sıra, yapılan çoklu regresyon analizi sonucunda çocukluk çağı travmalarının farklı alt boyutlarının çeşitli kişilik örüntülerini anlamlı düzeyde yordadığı belirlenmiştir. Son olarak yapılan aracılık analizleri sonucunda ise genel olarak çocukluk çağı travmaları ile kişilik örüntüleri arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracı rolü olduğu; bununla birlikte çocukluk çağı travmalarının çeşidine göre tam ya da kısmi aracılık etkisinin değiştiği bulgulanmıştır.