Fikir Hareketleri Dergisindeki edebi ve fikri tartışmalar

Hüseyin Cahit Yalçın’ın 1933-1940 yılları arasında tek başına çıkardığı Fikir Hareketleri, özellikle Cumhuriyet döneminin edebî ve fikrî konularını ihtiva etmesi bakımından önemlidir. Fikir Hareketleri, bünyesinde geniş bir kadroyu barındırmış, edebî ve fikrî polemiklere de zemin oluşturmuştur. Devrin tenkit anlayışı ve neşriyatı hakkında bir fikir vermesi, edebiyat ve fikir konularına ve bu konulardaki tartışmalara ışık tutması bakımından da ayrıca önemlidir. Dergide Tanzimat dönemiyle ilgili sadece iki yazı bulunmaktadır. Servet-i Fünun dönemi hakkında daha fazla yazısı bulunan Hüseyin Cahit, bu yazılarda bu dönemin belli başlı yazar ve şairleri ile ilgili görüş ve kanaatlerini bildirmiştir. Millî Edebiyat ve Cumhuriyet Döneminde Hüseyin Cahit’in pek çok yazar ve şairin çeşitli eserleri üzerinde yazılar yazdığı görülmektedir. Servet-i Fünun döneminde tenkitçi olarak öne çıkan Hüseyin Cahit bu alanda oldukça fazla bir birikime sahiptir. Fikir yazılarında ise gerek devrinde popüler olan, gerekse zamanının geçtiği düşünülen pek çok konuda görüş beyan etmiştir. Bunlar inkılâpçılık, demokrasi, cumhuriyetçilik, ekonomi gibi bağlıklar altında toplanabilir. Fikir Hareketleri’nde Hüseyin Cahit’in, savunma ve polemik mahiyeti taşıyan yazıları dışında ılımlı, öğretici ve nesnel bir tavrı vardır. Eserlerin olumlu ve olumsuz özelliklerini birarada verir. Savunma ve polemik yazılarında ise üslubu muarızının üslubuna göre renk değiştirir.