Tarımsal sulamada kullanım için bor içeren sulardan ters ozmos, sorpsiyon-membran filtrasyon hibrit yöntemleriyle bor giderilmesi ve kazanılması

Bor, bor seçimli reçine, iyon degisimi, jeotermal su, sorpsiyon-membran filtrasyon hibrit yöntem, ters ozmos.;Boron, boron selective resin, geothermal water, ion exchange, sorption-membrane filtration hybrid method, reverse osmosis.;Sulama sularındaki düsük bor miktarlarının bazı bitki gelisimine zarar vermesi nedeni ile sulardan bor giderimi çözüm bekleyen önemli bir sorundur. Bu projede, jeotermal sulardan bor giderimi için, ters ozmos ve sorpsiyon-membran filtrasyon hibrit sistemi gibi farklı yöntemlerle çalısmalar gerçeklestirilmistir. Deneysel çalısmalarda, zmir Jeotermal A.S.'den temin edilen jeotermal su örnekleri kullanılmıstır. Laboratuar ölçek düz tabakalı, çapraz akıslı membran test sistemiyle (SEPA-CF II-GE Osmonics Model) gerçeklestirilen çalısmalarda farklı tipte ters ozmos membranları test edilmistir. AD SWRO deniz suyu ters ozmos membranı (dogal jeotermal suyun pH'ında ve 30 bar basınç uygulandıgında) ve AG BWRO acı su ters ozmos membranı (pH 10.5'a çıkartıldıgında ve 15 bar basınç uygulandıgında) ile jeotermal sudaki bor derisimi 1 mg/L'nin altına düsürülebilmistir. zmir Jeotermal A.S.'nin, Yenikale Isıtma Merkezi'nde kurulan küçük ölçek spiral sarım ters ozmos sistemi ile reenjeksiyon ünitesinden alınan jeotermal sudan bor giderilmesine yönelik bazı testler gerçeklestirilmistir. Çalısmalarda, jeotermal suyun pH'ının ve membran tipinin (acı su ters ozmos membranı ya da deniz suyu ters ozmos membranı) jeotermal suyun desalinasyonunda ve jeotermal sudan bor gideriminde etkili oldugu görülmüstür. Son olarak, sorpsiyonmembran filtrasyon hibrit yöntemi kullanarak, ticari iyon degistirici reçineler ve bor seçimli monodispers reçineler ile jeotermal sudan ve ters ozmos süzüntüsünden bor giderimi incelenmistir. Ticari Dow reçinesi ile yapılan denemelerde, jeotermal sudan ve jeotermal su ters ozmos süzüntüsünden bor etkili bir sekilde uzaklastırılmıstır. En iyi sonuçlar, yüksek reçine yer degistirme hızı ve düsük ürün suyu toplama hızı uygulandıgı zaman elde edilmistir.