Çocuklarda obezitenin solunum fonksiyonlarına etkisi

V. ÖZET Obezite vücutta yağ dokusunun aşırı birikimi sonucu ortaya çıkan, çok sayıda komplikasyonları olan, tüm çocukların %20-27'sini, erişkenlerin ise %33'ünü etkileyen ve giderek sıklığı artan önemli bir sağlık sorunudur. Erişkin obezlerin %60-80'nin çocukken de obez olduğu göz önüne alınılırsa, çocuk obezler, yarının obezleri olarak çok sayıda komplikasyona adaydırlar. Obezitenin komplikasyonlarının erken tanınması ve tedavisi, ilerleyen yıllarda gelişebilecek kalıcı hasarların engellenmesi açısından oldukça önemlidir. Obezitenin komplikasyonlarından biri de solunum fonksiyonlarında bozulmadır. Bu çalışmada çocuklarda obezitenin solunum fonksiyonlarına ve hava yolu duyarlılığına etkisi araştırıldı. Obezitenin şiddeti ile solunum fonksiyon parametreleri arasındaki ilişkiler değerlendirildi. Ege Üniversitesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Endokrinoloji - Metabolizma ve Hasta çocuk polikliniklerinde ekzojen obezite tanısı alan 9-15 yaşları arasında 38 olgu çalışma grubu olarak alındı. 30 sağlıklı çocuk ise kontrol grubunu oluşturdu. Olguların solunum fonksiyon testleri, egzersiz testleri ve hipertonik şalin ile provakasyon testleri yapıldı. 63Obez ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, ailede atopi öyküsü, pasif sigara içiciliği açısından anlamlı fark yoktu. Obez grupta ailede obezite öyküsü anlamlı farklılıkla yüksekti. Obez grupta, kontrol grubuna göre FVC, FEV1, PEF ve MEF 25-75 belirgin düşük bulundu. Obez grupta, egzersiz ve hipertonik şalin ile provakasyon testleri pozitiflik oranı kontrol grubuna göre daha yüksekti. Egzersiz ve hipertonik şalin provakasyon testlerinde PEF ve FEV1 değişkenliği obez grupta anlamlı farkla yüksekti. Vücut kitle indeksi, rotatif ağırlık, bel/kalça oranı, deri katı kalınlıkları ile solunum fonksiyon testi parametreleri arasında kuvvetli negatif ilişki tespit edildi. Benzer şekilde, FEV1 - PEF değişkenlikleri ile vücut kitle indeksi, rölatif ağırlık, Bel/kalça oranı, deri katı kalınlıkları arasında kuvvetli negatif ilişki olduğu görüldü. Bu kesitsel kontrollü klinik çalışmada, obez grupta solunum fonksiyon testi parametrelerinde kontrol grubuna göre belirgin düşüklük olduğu saptandı. Egzersiz ve hipertonik şalin ile provakasyon testlerinde pozitiflik oranının obez grupta yüksek olması nedeni ile bu olgularda hava yolu duyarlılığının artmış olduğu düşünüldü. Bu sonuçlar ışığında, obez olguların rutin olarak solunum fonksiyon testlerinin ve provakasyon testlerinin yapılmasının gerekli olduğu düşünüldü. Özellikle egzersize bağlı bronkospazmı olan obezlerin erken tanı ve tedavisi, 64olguların egzersiz toleransını artırarak kilo vermelerini kolaylaştıracaktır. Hava yolu duyarlılığının, enflamasyon sonucunda geliştiği düşünülecek olursa, bu durumun erken tanı ve tedavisi ilerde gelişecek kalıcı hasarı engellemek açısından oldukça önemlidir. Obezlerde, hava yolu duyarlılığı daha fazla olduğundan bu olguların takibinde astım açısından dikkatli olmak gereklidir. 65