Türk Sanat Müziği Geleneğinde Sirto Türü ve Türün Yapısal Değişim Çizgisi

Küçük Resim Yok

Tarih

2021

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Sirto, yaklaşık iki yüzyıldır Türk sanat müziği mensubu bestecilertarafından örnekleri yaratılmakta olan çalgısal bir türdür. Kültürel temaslarve farklı gelenek gruplarının tanıdığı müzik kodları, sirto türünün Türksanat müziği geleneğinde yerelleşmesine imkân vermiştir. Yerelleşmesürecinde sirtoların işlevlerinde ve yapısal özelliklerinde değişmeler kendinigöstermiştir. Örneğin, halk bilgisi ürünü olarak yaratılmış sirtoların danskatmanı, sanat müziği geleneğinde devam etmemiştir. Dolayısıyla, müziğindansa eşlik işleviyle ilgili yapısal özelliklerinin değişimi bağımsızlaşmış vehız kazanmıştır. Türk sanat müziği repertuvarındaki sirtoların, bestecisibilinen ve bestecisi bilinmeyen yani anonim örneklerine rastlanmaktadır.Anonim sirtoların sirto repertuvarı içerisindeki kayda değer sayısı, türünhalk bilgisi kökenine işaret etmektedir. Bu makalenin amacı, bestecisi bilinensirtoların değişime uğrayan yapısal özelliklerini inceleyerek tür tanımınıgüncellemektir. Makalenin amacı doğrultusunda belge incelemesi yoluyladeğerlendirilen repertuvara ilişkin analiz verileri sayısallaştırılmış vegrafikler halinde sunulmuştur. Bu bağlamda, sirtolar belirli kavramlar vetemalar çerçevesinde bir araya getirilmiş, düzenlenmiş ve dönemlerine göresınıflandırmıştır. Makalede; sirto başlığını taşıyan eserlerin oluşturduğuevrenin işleyişi, fenomenolojik bir yaklaşım sergilenerek çözümlenmiştir. Buçerçevede, tür konusundaki geçmiş bilgiler tartışılmış, diğer taraftan türözelliklerinin keşfedilmesi hususu herhangi bir ön kabul benimsenmedengerçekleştirilmiştir. Yapılan analiz sonucunda türün güncel yapısalözellikleri, süreç boyunca muhafaza edilen yapısal özellikleri ve dönemlereilişkin yapısal değişimlerinin nasıl çeşitlendiği hususları aydınlatılmıştır. Busonuçlara göre; birçok sirto tanımında bahsi geçen ve sirtoları diğertürlerden ayrıştırdığı öne sürülen düzüm tipinin kullanım sıklığının süreçiçinde değiştiği gözlemlenmiştir. Ayrıca, Türk sanat müziği geleneğikapsamında sirto türünün bazı dönemlerde terk edilen ya da seyrelenyapısal özelliklerinin, süreç içinde kendilerini tekrar gösterebildikleri ortayakonmuş ve güncel yaratılarda yoğun olarak karşılaşılan özelliklerçerçevesinde türün tanımı güncellenmiştir.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Kaynak

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

10

Sayı

2

Künye