Özbilgin, Mehmet ÖcalCaner, Mert2026-11-052026-11-052026https://hdl.handle.net/11454/136824Halk oyunları, ait oldukları toplumların tarihsel deneyimlerini, kültürel belleklerini, estetik anlayışlarını ve sosyal yaşam pratiklerini yansıtan önemli kültürel göstergeler arasında yer almaktadır. Bu yönüyle halk oyunları, toplumların kültürel kimliklerini, değer sistemlerini ve yaşam biçimlerini kuşaktan kuşağa aktaran kültürel ifade biçimleridir. Araştırmanın gerçekleştirildiği Batı Trakya kültür çevresi incelendiğinde, tarihsel süreç içerisinde farklı toplulukların, kültürlerin ve medeniyetlerin etkileşimi sonucunda şekillenmiş çok katmanlı bir kültürel yapının varlığı dikkat çekmektedir. Söz konusu kültürel birikim; müzik, ritim, giyim-kuşam ve dans gelenekleri bakımından zengin bir çeşitlilik ortaya çıkarmış, bu durum halk oyunlarının yapısal özelliklerinde ve icra biçimlerinde belirgin farklılaşmaların oluşmasına zemin hazırlamıştır. “Yapısalcı Kuram Bağlamında Batı Trakya Geleneksel Danslarının Tür Analizi” başlıklı bu araştırmanın çalışma alanını Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ illeri ile İstanbul iline bağlı Silivri ilçesi oluşturmaktadır. Araştırmanın sınırları belirlenirken geleneksel halk oyunları ile sahneleme amacıyla yeniden kurgulanan halk dansları arasındaki kuramsal ve uygulamalı farklılıklar dikkate alınmış; bu doğrultuda çalışma yalnızca doğal kültürel ortam içerisinde üretilen ve aktarılan geleneksel danslarla sınırlandırılmıştır. Türk halk oyunlarının zengin ve çok katmanlı tür yapısı içerisinde önemli bir konuma sahip olan Hora ve Karşılama türü dansların yapısal özellikleri ile türsel ve biçimsel niteliklerine odaklanan bu araştırmada, söz konusu dansların yapısal çözümlemelerinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda elde edilen veriler, dansları oluşturan hareket sistemleri, müzikal örgütlenmeler ve ritmik yapılar arasındaki ilişkiler bağlamında değerlendirilmiş; hareket analizi ile yapısal analiz temelli sınıflandırma yöntemi esas alınarak Hora ve Karşılama dansları tür, alt tür, biçim ve alt biçim düzeylerinde sistematik olarak tanımlanmış ve sınıflandırılmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda, dansların yapısal özelliklerinin yalnızca yöresel adlandırmalar veya coğrafi aidiyetler üzerinden değil, hareket, müzik ve ritim unsurları arasındaki bütüncül ilişkiler sistemi çerçevesinde de açıklanabileceği ortaya konulmuştur. Araştırmanın, halk oyunları alanında kültürel aktarım süreçlerini sürdüren uygulayıcılara, geleneksel dans unsurlarını sanatsal üretimlerinde kullanan koreograflara ve yönetmenlere, ayrıca alanda kuramsal ve uygulamalı çalışmalar yürüten araştırmacılara bilimsel bir başvuru kaynağı sunması hedeflenmektedir. Bununla birlikte çalışma, Batı Trakya geleneksel danslarına ilişkin kültürel verilerin sistematik biçimde belgelenmesine, korunmasına ve sürdürülebilirliğinin sağlanmasına katkıda bulunarak somut olmayan kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik bilimsel çalışmalara kuramsal ve yöntemsel bir zemin oluşturmaktadır. Bu yönüyle araştırma, yalnızca mevcut dans repertuvarının tanımlanmasına yönelik bir çalışma olmanın ötesinde, geleneksel dans kültürünün yeniden yorumlanması, anlaşılması ve gelecekte gerçekleştirilecek araştırmalara kaynaklık etmesi bakımından özgün bir bilimsel katkı sunmaktadır.Folk dances are among the most significant cultural indicators reflecting the historical experiences, cultural memory, aesthetic perceptions, and social life practices of the communities to which they belong. In this respect, folk dances are regarded as traditional forms of cultural expression that transmit cultural identities, value systems, and ways of life from one generation to another, thereby contributing to the continuity of cultural heritage. An examination of the Western Thrace cultural region, which constitutes the field of this research, reveals a multilayered cultural structure shaped by the historical interaction of different communities, cultures, and civilizations. This cultural accumulation has generated a rich diversity in terms of music, rhythm, traditional costumes, and dance traditions, leading to significant variations in the structural characteristics and performance practices of folk dances. The geographical scope of this study, entitled “Genre Analysis of Traditional Western Thracian Dances within the Framework of Structuralist Theory,” comprises the provinces of Edirne, Kırklareli, and Tekirdağ, as well as the district of Silivri in Istanbul. In determining the boundaries of the research, particular attention was paid to the theoretical and practical distinctions between traditional folk dances and choreographed stage performances. Accordingly, the study was limited exclusively to traditional dances that are produced, performed, and transmitted within their natural cultural contexts. Focusing on the structural characteristics as well as the generic and formal features of Hora and Karşılama dances, which occupy a significant position within the rich and multilayered genre structure of Turkish folk dances, this research aims to conduct a structural analysis of these dance forms. The data obtained were evaluated within the framework of the relationships among movement systems musical organizations, and rhythmic structures constituting the dances. Based on movement analysis and structural analysis-oriented classification methods, Hora and Karşılama dances were systematically defined and classified at the levels of genre, subgenre, form, and subform. The findings demonstrate that the structural characteristics of these dances can be explained not only through local nomenclature or geographical affiliation but also through the holistic system of relationships among movement, music, and rhythm. The study is expected to serve as a scientific reference source for practitioners engaged in cultural transmission within the field of folk dances, choreographers and directors who incorporate traditional dance elements into artistic productions, and researchers conducting theoretical and applied studies in the field. Furthermore by contributing to the systematic documentation, preservation, and sustainability of cultural data related to traditional Western Thracian dances, the study provides a theoretical and methodological foundation for research aimed at safeguarding and transmitting intangible cultural heritage to future generations. In this respect, the research offers an original scholarly contribution that extends beyond the documentation of an existing dance repertoire, contributing to the reinterpretation and understanding of traditional dance culture while providing a foundation for future studies in the field.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessHalk OyunlarıHoraKarşılamaYapısal AnalizMüzikRitim.Folk DancesStructural AnalysisMusicRhythm.Doctoral Thesis