Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/11454/2832
Title: Omurilik hasarlı sıçanlarda embriyonik nöral kök hücre tedavisinin enzim aktiviteleri, total antioksidan kapasite ve DNA hasar düzeylerine etkisi
Authors: Konyalıoğlu, Sibel
Güleli, Şermin
Keywords: Biyokimya A.B.D.
Issue Date: 2007
Publisher: Ege Üniversitesi
Abstract: Kök hücreler, canlı vücudunda çok uzun süre bölünerek kendini yenileyen, aynı zamanda vücudun ihtiyacına göre farklılaşarak bütün doku ve organları oluşturan hücrelerdir. Son yıllarda, nörodejeneratif hastalıklar başta olmak üzere birçok kronik hastalığın tedavisinde kök hücre kullanımına yönelik araştırmalar hız kazanmıştır. Yapılan çalışmalarda, omurilik yaralanmasında insana transplante edilecek ideal hücrenin embriyonik nöral kök hücre (ENKH) olduğu gösterilmiştir. Ancak, ENKH naklinin organizmanın biyokimyasal parametrelerinden olan oksidan/antioksidan enzim sistemleri ve DNA yapısı üzerinde ne gibi etkiler göstereceği bilinmemektedir. Çalışmamızda, omurilik hasarının ve hasardan sonra yapılan ENKH naklinin kanda total antioksidan kapasite (TAK) ve DNA yapısı, hasarlı bölgedeki enzim aktiviteleri ve nitrik oksit (NO) düzeyleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu amaçla, 30 tane dişi Sprague-Dawley cinsi sıçan ile çalışılmış ve sıçanlar her grupta 5 hayvan olmak üzere altı gruba ayrılmıştır. İlk grup, kronik omurilik hasarı uygulanmış gruptur, hasardan sonra sıçanlar oda koşullarında 28 gün yaşatılmıştır. İkincisi, kronik omurilik yaralanmasından sonra ENKH ile tedavi edilmiş gruptur. Üçüncü gruptaki deney hayvanları omurilik yaralanmasından sonra 7 gün yaşatılmıştır yani akut hasar oluşturulan gruptur. Dördüncüsü, akut omurilik hasarının ardından ENKH nakli yapılan gruptur. Beşinci ve altıncı gruplar ise akut ve kronik kontrol gruplarıdır. Bu gruplardaki sıçanların omurilik bölgesi operasyonla açılıp hiçbir müdahale yapılmadan tekrar kapatılmıştır. Omurilik hasarı, torakal 8. ve 9. omurlar arasındaki bölgenin tek taraflı kısmi kesip çıkarılması sonucu (kısmi transseksiyon yöntemi) oluşturulmuştur. Elde edilen omurilik hasarlı bölgesinde nitrozatif stres belirteci olan nitrik oksit (NO) ve nitrik oksit sentaz (NOS) aktiviteleri, antioksidan enzimlerden süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx) aktiviteleri ve sıçanların plazmalarında total antioksidan kapasite (TAK) ölçülmüş, tam kan örneklerinde ise comet yöntemi ile oksidatif DNA hasarı tayin edilmiştir. Çalışmamızdaki bulgular ışığında, omurilik hasarının ve ENKH uygulamasının, NO ve NOS düzeylerini akut ve kronik dönemde arttırdığı söylenebilir. Omurilik yaralanmasının ve kök hücre tedavisinin SOD aktivitesi üzerinde bir etkisi olmadığı çalışmamızda gösterilmiştir. Katalaz aktivitesi ise akut ile kronik hasardan sonra kontrole göre artmakta ve bu artış ENKH uygulamasından sonra da devam etmektedir. Akut dönemde, kök hücre uygulaması GPx aktivitesini kontrole göre arttırmaktadır ancak hasarlı gruptaki aktivite daha yüksek bulunmuştur. Kronik grupta ise en yüksek GPx aktivitesine kök hücre tedavisinden sonra ulaşılmıştır. Comet yönteminde oksidatif DNA hasarının belirteci olan kuyruk momenti değerleri akut dönemde etkilenmemekte yani DNA hasarı görülmemektedir. Kronik dönemde ise hasar grubunun kuyruk momenti kontrole göre yüksek bulunmuş, bu gruba ENKH nakledildikten sonra düşme görülmüştür. ENKH uygulanmış kronik omurilik hasarlı gruptaki kuyruk momenti değerinin kontrol grubuna yakın olması, kök hücre tedavisinin oksidatif DNA hasarını önemli ölçüde engellediğinin bir göstergesidir. Ayrıca bu sonuçlar, plazma TAK düzeyleri ile uygunluk göstermektedir. Kronik hasarlı grubun TAK düzeyleri kontrollere göre düşüktür ve kök hücre tedavisinden sonra kontrol düzeyine ulaşmıştır. Akut gruplarda ise TAK düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Sonuç olarak omurilik hasarının ENKH ile tedavisinin NOS, CAT, GPx aktivitelerini ve NO düzeylerini değiştirdiği fakat SOD aktivitesini etkilemediği söylenebilir. TAK düzeylerini ise kronik dönemde koruyarak oksidatif DNA hasarını engellediği anlaşılmıştır. Omurilik bölgesindeki oksidatif/nitrozatif stres, omurilik hasarının patojenezinde önemli bir role sahiptir. ENKH transplantasyonu ise lokal antioksidan sistemleri aktive ederek hasarlı bölgedeki stresin belirli sınırlar içerisinde tutulmasına olanak sağlamaktadır. ENKH’lerin bu etkilerinin zamana bağlı olarak gerçekleştiğinin unutulmaması gerekmektedir. Ayrıca, ENKH tedavisinin, NOS inhibitörlerinin ve antioksidan enzimlerin omurilik yaralanmalarındaki etkilerinin incelendiği daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
URI: http://hdl.handle.net/11454/2832
Appears in Collections:Sağlık Bilimleri Enstitüsü Tezleri

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
serminguleli2007.pdf1.23 MBAdobe PDFView/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.

Admin Tools